Umowa na czas określony – maksymalna liczba i czas trwania

Umowa na czas określony – limity i przepisy 2025

Zgodnie z art. 251 k.p. okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączny limit to 3 umowy na czas określony.

Jeśli zbliża się termin zakończenia obowiązywania umowy, a strony chcą uniknąć ustania zatrudnienia i przedłużają okres umowy na czas określony, uważa się to za zawarcie nowej umowy terminowej od dnia następującego po dniu, w którym miało nastąpić jej rozwiązanie.

Kiedy umowa na czas nieokreślony? Limity umów na czas określony sprawiają, że w sytuacji, gdy okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dłuższy lub jeżeli liczba zawartych umów jest większa niż dopuszczalna liczba umów, uważa się, że odpowiednio od dnia następującego po upływie limitu lub po zakończeniu trzeciej umowy na czas określony i zawarciu czwartej następuje automatyczne nawiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Pracownicy powinni pamiętać, że jeżeli pracodawca nie przestrzega przepisów kodeksu pracy i mimo upływu limitów nie podpisuje stałej umowy, z mocy prawa dojdzie do zawarcia umowy na czas nieokreślony.

Kiedy nie obowiązują ograniczenia z kodeksu pracy?

Wiesz już, ile umów na czas określony możesz zawrzeć z tym samym pracodawcą. Istnieje jednak kilka wyjątków, w których limit czasowy lub ilościowy umowy na czas określony nie obowiązuje.

To przede wszystkich umowy o pracę na czas określony zawarte:

  • w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy;
  • w celu wykonywania pracy dorywczej lub pracy sezonowej;
  • w celu wykonywania pracy przez okres kadencji;
  • w przypadku, gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie;
  • pod warunkiem, że ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy. W razie sporu oceny dokona sąd.

Ponowne nawiązanie stosunku pracy z tym samym pracodawcą

Instytucje umowy na okres próbny i na czas określony zostały powołane po to, aby uniemożliwić pracodawcom przewlekanie okresu zatrudniania na umowach terminowych i zapewnić stabilność zatrudnienia. Czasami jednak pracownik jest zatrudniany ponownie po upływie określonego czasu od zwolnienia albo na inne stanowisko. Czy wtedy kolejny angaż terminowy jest możliwy?

Art. 25 § 3 k.p. rozstrzyga, że ponowne nawiązanie stosunku pracy na okres próbny z tym samym pracownikiem jest dopuszczalne, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania innego rodzaju pracy.

W takich okolicznościach dopuszczalne będzie wykorzystanie kolejnej umowy na okres próbny, jeśli stanowisko będzie się dostatecznie odróżniać od poprzedniej pracy, którą wykonywała dana osoba. Taka regulacja wydaje się logiczna. Jeśli dany pracownik do tej pory pracował jako pracownik administracyjny, a obecnie ma być zatrudniony na stanowisku programisty, to zasadne jest sprawdzenie, czy nadaje się do pracy – niezależnie od tego, czy współpracował już w przeszłości z danym pracodawcą.

Umowa o pracę na czas określony - wypowiedzenie

Umowy terminowe kończą się po upływie okresu, na który zostały zawarte. W niektórych okolicznościach strony mogą chcieć ustalić szybszy termin, w którym kończy się umowa o pracę na czas określony. Czy to możliwe?

Tak, i to zarówno na mocy porozumienia stron, jak i za wypowiedzeniem oraz bez wypowiedzenia.

W przypadku porozumienia możliwe jest ustanie zatrudnienia w każdym czasie, jeśli taka jest zgodna wola pracownika i pracodawcy. Wystarczy, że strony podpiszą oświadczenie w tym zakresie.

Rozwiązanie umowy na czas określony bez okresu wypowiedzenia jest zarezerwowane dla przypadków, w których pracownik albo pracodawca np. dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków związanych z umową. W takim wypadku umowa kończy się natychmiast.

Wypowiedzenie umowy na czas określony to z kolei sytuacja, w której jedna ze stron oświadcza drugiej, że nie zamierza kontynuować wykonywania umowy. Wiąże ją jednak okres wypowiedzenia, czyli czas, w którym będzie musiała dalej świadczyć pracę na rzecz pracodawcy.

Umowa na czas określony a ciąża

Szczególną ochroną w zakresie rozwiązania umowy o pracę są objęte kobiety w ciąży oraz rodzice sprawujący osobistą opiekę nad małym dzieckiem. Umowa terminowa może pod pewnymi warunkami zostać przedłużona do dnia porodu.

Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

Warto podkreślić, że automatyczne przedłużenie umowy na czas określony następuje z mocy prawa. Dzięki temu nie ma konieczności zawierania aneksu do umowy czy podpisywania nowej umowy o pracę. Pracodawca nie ma nawet obowiązku informować o przedłużeniu pracownicy, choć najczęściej przekazanie takiej informacji ma miejsce z powodów praktycznych. W takiej sytuacji umowa na czas określony trwa do dnia porodu – to właśnie ta data zostanie wskazana w świadectwie pracy jako moment rozwiązania umowy. Po zakończeniu współpracy matka traci status pracownika, ale zachowa prawo do zasiłku macierzyńskiego z ZUS.

Dodatkowo w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopów związanych z rodzicielstwem aż do zakończenia tego urlopu pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z ich winy i reprezentująca tę pracownicę lub tego pracownika zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

Co więcej, zabronione jest już nawet prowadzenie przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę.

Umowa o pracę na czas określony - okres wypowiedzenia

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Szczegółowe terminy znajdziesz w poniższej tabeli.

Okres wypowiedzenia Czas trwania zatrudnienia
2 tygodnie krócej niż 6 miesięcy
1 miesiąc co najmniej 6 miesięcy
3 miesiące co najmniej 3 lata

Jak obliczyć staż pracy w tym przypadku? Kodeks pracy rozstrzyga, że do okresu zatrudnienia wlicza się pracownikowi czas zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła w trybie przejścia zakładu pracy, a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego tego pracownika.

W sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie, strony mogą ustalić w umowie o pracę, że w przypadku stażu pracy poniżej 6 miesięcy okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc, a w przypadku stażu pracy co najmniej 6 miesięcy, ale mniej niż 3 lata – 3 miesiące.

Jeśli taka będzie wola stron, porozumienie pracownika i pracodawcy może sprawić, że umowa zostanie rozwiązana wcześniej. Zainteresowani nie muszą kończyć współpracy – mają wtedy prawo np. zawrzeć umowę na czas nieoznaczony.

Umowa na czas określony obecnie została praktycznie zrównana pod kątem ochrony zatrudnienia z umową na czas nieokreślony. Niedawne zmiany kodeksu pracy sprawiły, że również w przypadku takiej umowy terminowej pracodawca jest zobowiązany podać konkretną i prawdziwą przyczynę, która uzasadnia wypowiedzenie stosunku pracy. Gdyby rozwiązanie umowy okazało się nieuzasadnione, pracownik może zgłosić się do sądu pracy, żądać uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a także przywrócenia do pracy lub wypłaty odszkodowania.

Inne umowy terminowe

Wiesz już, ile może być umów na czas określony i jakie są konsekwencje przekroczenia limitu umów. To jednak niejedyna terminowa umowa o pracę.

Inny typ umowy, który jest zawierany tylko na określony czas, to umowa o pracę na okres próbny. Celem jej podpisania jest weryfikacja przez strony umowy, czy chcą podjąć się dalszej współpracy. Pracodawca ocenia, czy pracownik ma odpowiednie kompetencje i doświadczenie do wykonywania stawianych przed nim zadań. Pracownik weryfikuje z kolei, czy dobrze czuje się w pracy i chce się właśnie tym zajmować.

Umowę o pracę na okres próbny zawiera się na okres nieprzekraczający 3 miesięcy. Strony mogą uzgodnić, że umowę przedłuża się o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie nieobecności.

Dokładny czas trwania umowy o pracę na okres próbny zależy od tego, jaka umowa na czas określony ma być zawarta po pomyślnym przejściu weryfikacji. Umowę o pracę na okres próbny zawiera się na czas nieprzekraczający:

  • 1 miesiąca – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony krótszy niż 6 miesięcy;
  • 2 miesięcy – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony wynoszący co najmniej 6 miesięcy i krótszy niż 12 miesięcy.

Po jakim czasie umowa na czas nieokreślony?

Ustawodawca określa tylko maksymalne okresy trwania umów terminowych. To jednak pracodawca decyduje – z zachowaniem tych zasad – czy i kiedy zawrze z pracownikiem umowę na czas nieokreślony. W tym zakresie obowiązują często określone zasady w danym zakładzie pracy (np. ścieżka kariery składa się z umowy na okres próbny, dwóch umów na czas określony 6 miesięcy i później umowy na czas nieokreślony).

Warto podkreślić, że pracownik zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy może raz w roku kalendarzowym wystąpić do pracodawcy z wnioskiem – złożonym w postaci papierowej lub elektronicznej – o zmianę rodzaju umowy na umowę o pracę na czas nieokreślony lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy, w tym polegające na zmianie rodzaju pracy lub zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie dotyczy to pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na okres próbny.

Będąc zatrudnionym na umowę o pracę na czas określony, możesz więc podejmować starania, aby uczynić swoją sytuację zawodową bardziej stabilną. Mimo że nie da się wskazać czasu, w którym umowa na czas nieokreślony zostanie zawarta, nie warto obawiać się umów terminowych. Ochrona zatrudnienia cały czas się rozszerza, a okres zatrudnienia w takiej formie może być szansą na weryfikację również po stronie zatrudnionego.

Podsumowanie

Umowy terminowe, w tym umowa na czas określony, wydają się mniej stabilne niż zatrudnienie na czas nieokreślony. Aktualnie takie stosunki pracy są jednak objęte szeroką ochroną. Z tych względów nie warto rezygnować z podjęcia zatrudnienia tylko ze względu na zaoferowanie przez pracodawcę umowy na czas określony. Warto jedynie omówić, czy i kiedy planowane jest podpisanie umowy bezterminowej.